Hoe is de crisis betaald

Door: Patrice van de Vorst

crisis_01Los van de loonkloof waarover de Volkskrant vandaag spreekt….
Terzijde geschoven de nieuwe belastingplannen die een groot onderscheid maken tussen werkende en werkzoekende Nederlanders….

Mijn analyse betreft de manier waarop de crisis is betaald. En weer kan ik me niet onttrekken aan de indruk dat het mensbeeld dat onder huidig beleid verscholen gaat hier een fundamentele en cruciale rol speelt. De idee van de zelfredzame mens; die zichzelf kent, zijn talenten benut, zijn kansen verzilverd ziet en in vrijheid zijn eigen keuzen maakt, is feitelijk nergens op gebaseerd. En staat bovendien haaks op wat wie wij zijn.
Wij zijn namelijk van nature een sociale soort, die in gezamenlijkheid dingen doet en samen zaken voor elkaar krijgt door de individuele eigenschappen en kennis te bundelen.
We zijn als gevolg daarvan sterk van elkaar afhankelijk. Al is het maar, om een briefschrijfster te citeren; ‘het feit dat je als oudere werkzoekende afhankelijk bent van de arbeidsmarkt’. Wat dat ook moge zijn, de arbeidsmarkt.
Maar belangrijker wellicht is dat mensen, kiesgerechtigden, zichzelf niet herkennen in dit mensbeeld. Ieder weldenkend mens WEET dat er in een sociale troep onderlinge afhankelijkheid is. Is die afhankelijkheid niet gebaseerd op macht, geld of erkenning, dan is zij wel gebaseerd op liefde, vriendschap, een gezamenlijk doel voor ogen.
Mijn stelling is dat de crisis geleid heeft tot afkalving van onze rechtstaat en tot oprechte zorg om en twijfel aan het bijna fundamentalistische neoliberale mensbeeld.

De crisis is niet alleen betaald in euro’s, in minder koopkracht en in loonstops. De crisis is betaald in de vorm van werkloosheid en in hoge tot aan uitzichtloze (particuliere) schuldenlast. De crisis is betaald in toenemende ONzelfredzaamheid en in individuele situaties waarin GEEN keuzen meer bestaan, en kansen zich NIET (meer) voordoen. Ook al wil het tekentafelmodel tegen de ‘werkelijkheid’ in het probleem langs deze weg oplossen.
Einstein zei het al ‘Problemen laten zich niet oplossen in het kader waarin ze zijn ontstaan’.

De afkalving van de rechtstaat heeft vele gezichten. Het zijn de hardere en stringentere regels voor uitkeringen, gebaseerd op de idee van homo economicus, die mensen moet motiveren om werk te aanvaarden dat er niet is.
Het zijn de eigen bijdragen in ziektekosten die maken dat inkomens- en gezondheidsverschillen weer groter worden. Wel vergoeding voor hoogopgeleide werkenden met psychische klachten, eigen risico’s voor mensen die lichamelijk werk doen en niet naar de fysiotherapeut kunnen.
Geen toegang tot de rechter in geval van beroep en bezwaar, omdat de drempel voor rechtsbijstand te hoog is, of de dienstverlening is wegbezuinigd.
De verplichting om een ‘tegenprestatie’ te leveren, OMDAT je een uitkering ontvangt in een sociale rechtstaat met sociale verzekeringen en wettelijke kaders en afspraken.
De aanname dat je ‘schuldig’ bent totdat het tegendeel bewezen is, in plaats van het ‘voordeel van de twijfel’.
Elkaar tegensprekende wet- en regelgeving, waardoor nergens een beroep op gedaan kan worden in situaties van multiproblematiek.
De grote afhankelijkheid van professionals die jouw situatie komen beoordelen in bijvoorbeeld gevallen van indicatiestelling zorg. Met ook hier afkalvende mogelijkheden tot beroep en bezwaar.
Je eigen vermogen in steen moeten ‘opeten’, ondanks dat de huizenmarkt is ingestort.
Vrijwilligerswerk moeten aanvaarden, maar niet in aanmerking komen voor, of de kinderopvang niet kunnen betalen.
Wachtlijsten voor schuldhulpverlening en verslavingszorg en GGZ.
De elkaar tegensprekende boodschappen dat het pensioen wordt uitgesteld, terwijl werkzoekenden boven de 50 geen korte termijn uitzicht hebben op werk en binnen enkele jaren armlastig zijn.
De zware inzet op fraude die veel geld kost en niet opweegt tegen de gevonden gevallen en de inkomsten die dat de overheid oplevert. (Voorbeeld; 2 miljoen per jaar in een gemeente die daarmee 2 ton ophaalt.)
Enzovoorts enzovoorts, de lijst is schier oneindig lang.

Met vertrouwen Linksom! is meer en harder nodig dan ooit tevoren. De manier waarop de crisis zich betaald heeft is niet in geld uit te drukken. Zij kan vertaald worden in individueel leed, in gebrek aan solidariteit en in de maatschappelijke effecten van een ondermijnend mensbeeld, dat totaal geen recht doet aan wie wij zijn en waarom we samen dingen doen.

Advertenties

Een gedachte over “Hoe is de crisis betaald

  1. Ik ben het niet volledig eens met de bovenstaande gedachte over de zelfredzame mens. Mensen zijn wel degelijk in staat zichzelf te ontplooien en op de been te houden. Zelfredzaamheid kan van een grote toegevoegde waarde zijn als dit zich ook manifesteert in ondersteuning van mensen die deze vaardigheid niet of minder goed onder de knie hebben. Dat mensen door middel van hun zelfredzaamheid ook graag als actief en betrokken rolmodel fungeren.

    Helaas is deze zelfredzaamheid in sociale zin nog veel te weinig zichtbaar in de samenleving. Ik ben het ermee eens dat het tegendeel zelfs waar is, zelfredzaamheid is ontaard in egocentrisme. Dat is ook niet vreemd als politici, partijen en bestuurders hun handen massaal afhouden van het wel en wee van mensen. Mensen bepalen voor zichzelf hoe hun leven eruit ziet, maar in hoeverre is dat nog mogelijk als dat leven tot in in de meest minuscule vezels moet voldoen aan de strenge leefregels van het marktfundamentalisme? De markt bepaalt jouw inkomen en jouw inkomen bepaalt voor een groot gedeelte de kwaliteit van jouw leven.

    Hier moet een einde aan komen. Wanneer de mensen van de 22e eeuw hun geschiedenis bekijken, moeten ze er grondig over eens zijn dat de mensheid in de 21e eeuw het er fenomenaal beter vanaf heeft gebracht dan in de 20e eeuw.

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s