Trots als merkwaardig nieuw beginsel

roos_05
Door: Louis Plas

Linksommers en andere lezers!

Het nieuwe patriotisme laat ook de PvdA niet onberoerd.
Rechtvaardigheid en solidariteit, daar ging het om. Maar nu gaat het opeens over trots.

Asscher in NRC 14-10 2016: “Nederland moet juist Nederland worden. Een land waar iedereen trots op kan zijn. Waar iedereen een kans heeft om vooruit te komen. Een land dat hetzelfde blijft door met de tijd mee te gaan. Progressief patriotisme noem ik dat. Trots op Nederland en principieel tegen racisme en uitsluiting.” Trots als doelstelling dus. Verdonk zou er warm van worden.

Nederland als rots in de branding. Straks na verkiezingen weer diezelfde rots graag terug, dat is het doel. Maar Simon en Garfunkel zongen al; “I am a Rock. I am an Island. But a Rock feels no pain. And an Island never cries”.

Hoezo Nederland, zonder de rest van de wereld? Hoezo insluiting, alleen binnen de grenzen? Hoezo, trots dan ook op op armoede in Nederland? Wat betekent “trots” eigenlijk? Is er dan iets mee mis?

Ja! Trots hoort niet alleen maar fijn te voelen. Ook al voelen vele mensen dat zo. Trots heeft iets ongenaakbaars. Zelfingenomenheid. Kijk mij eens. Dit kon toch maar, dit lukte toch maar, wat knap toch, van mij of van mijn dierbaren. Zie hoe het van mij afstraalt. Hoera voor mijzelf en voor wie mij lief zijn of voor wie bij mij horen!

Mag je succes dan niet vieren? Ja natuurlijk, succes is heerlijk! Goed om een feestje te vieren. Om je zegeningen te tellen. Om een succes ook zo te benoemen. Maar trots kijkt altijd achterom, naar wat jij of je naasten zo goed deden. Trots kijkt nooit vooruit. Trots is in de kern onkritisch. En past dus niet bij de sociaaldemocratie.

Progressieve politiek mag soms, niet te vaak, tevreden zijn over succes. Maar nooit, niet als sentiment en ook niet als doelstelling, gericht op trots. Hoogmoed komt voor de val.

Hoogmoed. Voor zover het verkiezingsprogramma van de PvdA hoogmoedig is, culmineert het in een treffende korte zin. Die luidt: “Maar wij zijn voorbij de crisis”. Trots! Maar misplaatste trots. Het helpt niet om die zin op een congres maar te schrappen. Het helpt alleen om tot een ander bewustzijn van onze wereld te komen.

“Gekochte Tijd” heet een boek over de economische vulkaan waarop wij dansen. Inderdaad, niemand weet of en wanneer dan de uitbarsting komt. Maar politiek houdt ook in een inschatting van risico’s en waarschijnlijkheden. Geen woord daarover in dit PvdA programma.

Trots? De bijstandstrekker, die de “tegenprestatie” in moet om te mogen bijverdienen, alles onderschreven door de PvdA, zal dit warme wij gevoel op zijn best komisch vinden. Keiharde afhankelijkheid werd gecreëerd en nog geen excuus kan er nu af. Niets verheffen en verbinden, nog steeds belonen en straffen.

En dan die man op de lange wachtlijst voor de sociale woningbouw. In de Schilderswijk vonden onze kandidaat lijsttrekkers dat ook vervelend, maar wat zij er niet bij zeiden is, dat die lijst rechtstreeks voortvloeit uit PvdA bezuiniging en verhuurdersheffing. Die gaan we nu repareren, prima. Maar er is geen enkele reden voor zelfgenoegzaamheid op dit punt. Er zijn gewoon foute keuzes gemaakt.

En dan die vrouw die wakker wordt met de mededeling, dat haar AOW drie maanden is uitgesteld? Naar 67 jaar en drie maanden. Daar zijn we niet blij mee als PvdA, dat weet ik ook wel. We willen de AOW in het programma humaner maken. Flexibel. Maar geen woord over hoe het zo gekomen is. Met onze medewerking.

Over de wijkverpleegster als administratieve pennenlikster zullen we het nu maar niet hebben. Genoeg voorbeelden hier.

Het verhaal van Samsom is, we moesten de motor van de overheid repareren. Er lekte benzine, we kwamen niet genoeg vooruit. Dus 15 miljard bezuinigen. En dan zijn dit de gevolgen.

Ten dele is dat waar. Maar het waren niet de PvdA leden, die bedachten, dat het 15 miljard moest zijn. Was het ze gevraagd, dan hadden ze 10 of 12 miljard gezegd. Ook in 2012. Ook toen kenden ze de risico’s van teveel bezuinigen. Maar er is gedaan, niet gevraagd. En voor velen was het hard.

De PvdA is er nooit eerlijk over geweest, dat de VVD in 2012 nog veel meer wilde en dat dit bedrag al een moeilijk compromis was. Past niet in het beeld van trots. Trotse mensen geven niet toe.

Hebben we genoeg geleerd? Hebben we nu een goed programma? Grotendeels wel. Maar echt doorzetten voor de “volkswijken” met een gerichte wijkaanpak, is er niet bij. De inclusieve samenleving komt echt niet vanzelf. Die kost geld en moeite. Dat red je niet met alleen meer sociale woningbouw. Dat vereist inzet en werkkracht, veilige ontmoeting en serieuze aandacht. En vooral oog voor de samenhang op basis van werk, tussen wonen, weten, zorg en welzijn. Op dat punt schiet ons programma tekort. En ook weten we zonder financiële paragraaf niet, of wie nu arm is het straks ook echt beter krijgt. Die belofte hangt nog in de lucht.

Terug naar het begin van dit betoog. Asscher, zoek een ander woord voor trots, dat uitdrukt hoe positief gericht we als land kunnen worden en dat we inderdaad bij elkaar horen. En natuurlijk ook, dat we eerlijkheid nastreven wat betreft kansen. Rechtvaardig, saamhorig en solidair, vooral in Nederland maar ook overal. Ik geef deze termen graag voor iets beters! Maar met trots zijn we op de verkeerde weg. Dit Kabinet was nu niet iets om trots op te zijn en om zelfgenoegzaamheid over uit te stralen. Hooguit een noodzaak. De crisis loert. Hoe goed de PvdA het op een aantal onderdelen, zoals bevordering van werk, ook heeft gedaan.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s