Werelden van verschil

arbeider_01
Door: Jan Wijma

Het geluk van een langdurig leerproces was mij niet beschoren. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw was het gebruikelijk dat een bekroonde vakopleiding toegang verschafte tot de maakindustrie. Toen al een bron van inkomsten waarvoor weinig waardering bestond. Na een turbulent arbeidsbestaan geniet ik eindelijk van mijn pensioen. Weliswaar is de financiële voorziening niet overmatig en kent deze uitkering nauwelijks een opwaartse beweging. Hoewel ik me altijd hoedde voor buitensporigheden lijken vooral de ambitieuze jongeren zich bedreigd te voelen door mijn bestaan. In hun beleving ben ik nauwelijks meer dan een kostenpost en daarnaast pleeg ik een aanslag op het toekomstig welzijn van de talentvolle jongetjes en meisjes. Volgens de hoogopgeleide wijsbekken ben ik nog net in staat mantelzorger te zijn en per regelmaat te rollebollen met de kleinkinderen. Maar dan houd het wel op. Nochtans ondervind ik gelukkig geen steun van een rollator en woon ik met mijn levenslustige echtgenote in een mooi huis, waarvan het profijt ooit verdeeld zal worden onder de nakomelingen. Veel van het verleden laat me nooit los, hoeft ook niet, want naast de soberheid ervan heeft het me veel geleerd. Maar ik moet in deze wereld wel op mijn hoede zijn.

Voor mijn doen heb ik de aflopen weken veel bekende Nederlanders op mijn beeldscherm voorbij zien komen. En dan bedoel ik daarmee niet hun verschijning in de vele schnabbel programma’s. Nee, dat vertier is aan mij helaas niet besteed. Ik bekeek de uitzendingen waarin van de steevaste gasten iets meer aan kennis verwacht mag worden. De ‘hoogopgeleiden’ mochten zich nu uitspreken over de verkiezing van ene Donald Trump. Nou moet ik goed uitkijken met het gene ik schrijf want voordat je het weet beland je in het kamp van ‘de boze burger’. Maar goed, de verbazing, verontwaardiging en teleurstelling, dit alles drong onophoudelijk mijn huiskamer binnen. Ondanks de grote stelligheid van al die prominenten wordt niet Hillary Clinton maar een minkukel als Trump president van de VS. Behalve de teleurstelling over het onverwachte resultaat stonden al die opiniemakers, analisten en betweters ook nog eens in hun hemd. Wie van al die bevoorrechten kon ook weet hebben over een wereld naast die van hun? Of er iets van geleerd gaat worden mag betwijfeld worden. Al eerder bleken analisten en de media zich vergaloppeerd te hebben door een ‘Brexit wereld’ niet te herkennen. Met die achteraf ten toon gespreide verontwaardiging en verbazing over de loop der gebeurtenissen heb ik toch wel moeite. Want het moet toch niet moeilijk zijn om vast te stellen dat onderzoeken en inzichten veel betekenis verliezen als het daartoe aangeleverde materiaal ondeugdelijk blijkt te zijn.

Ik zie nog voor me die gewone werkloze Amerikaanse staalarbeider. Hij vroeg zich vertwijfeld af wat af er van die 1200 andere ontslagen arbeiders met hun gezinnen was geworden. Hij stelde vast niet overal een oplossing en antwoord op te hebben, maar vervolgde: ‘wij worden ook nooit gehoord’. Ook in Europa weet een kleine bovenlaag van de bevolking wat goed is voor het volk. Met grote behendigheid probeert in de EU een bestuurlijke en politieke elite hun eigen beeldvorming als werkelijkheid neer te zetten. De arrogantie en het gebrek aan inlevingsvermogen lijken in deze bevoorrechte kringen dan ook hoogtij te vieren.

Al in 2012 waren er lieden die de moed op brachten PvdA politici te laten weten dat zij vier jaar lang de schaamte voorbij zouden gaan met dat verschrikkelijke uitruil akkoord. Slechts één Tweede Kamerlid van de achtendertig afgevaardigden begreep de aanklacht. Ik noem haar naam niet. Oorverdovend stil werd het en ik schat in dat de versnipperaar in Den Haag jarenlang overuren maakte.

Een eenvoudige ziel zal zich moeten realiseren dat het leveren van kritiek weinig zoden aan de dijk zet. Mooie voorbeelden daarvan laten de Zorg en Participatiewet zien. Overigens de Participatiewet is niets anders dan een synoniem voor afbraak van de verzorgingsstaat. Een toenemend aantal mensen met lage inkomens ziet chronische armoede op zich afkomen en reageert dan ook slechts schouderophalend of furieus op de aandacht voor het ‘aantrekken van de economie’. Voor hen zal een stijging van van beurskoersen geen reden zijn om een vreugdedans te maken. Jarenlang zijn de stumperds al gewend aan stagnatie van een karig inkomen terwijl de verrijking van ‘getalenteerde’ mensen geen grenzen schijnt te kennen. Kortom, steeds meer mensen voelen zich slachtoffer van globalisering. Alleen nog hoogopgeleiden leven zich uit in de speeltuin van de vrijemarkteconomie. Gedreven door ambitie en vaak geleid door perverse prikkels krijgen en nemen ze de kansen om binnen te lopen. En natuurlijk komt ook voor hen een moment dat het ritme van een Zwitserleven Gevoel meer aanspreekt dan wedijver en uitdaging. Dan zullen ze aanspraak willen maken op een pensioen waarbij die kruimel van mij in het niet valt. Doch zekerheden gaan voor hen ook wankelen.

Slechts één keer in de vier jaar – behoudens calamiteiten – mag ik mijn stem uitbrengen. Daarna moet ik weer terug op stal en vervolgens gaat de bestuurlijke en politieke elite rondom tafel. Het woord is nu aan machtige politici, macro economen, juristen, fiscalisten en andere technocraten. Er gaat gewikt en gewogen worden, draagvlakken worden gezocht en de belangen van rijken en bedrijven worden centraal gesteld. Koopkrachtplaatjes als legitimatie voor een rechtvaardig beleid worden door de media verspreid. Die service schijnt overigens steeds minder indruk te maken, althans bij mensen met een alsmaar slappere beurs. Hun leefwereld verschilt te veel met die van de rijke mensen. Een tweespalt die niet alleen groter wordt als het gaat om rijkdom, maar ook als het gaat om aanzien, macht, levensduur en welzijn.

Toen minister Koenders na de verkiezing van Trump een speech ging uitspreken koos hij als locatie voor de collegezalen van de Leidse Universiteit. Mogelijk bekend terrein of hij moet al die jongetjes en meisjes daar goed kennen. Vergezocht? Voorruit nog één, ook een sociaal democraat, ene Bussemaker. Wat was ze wel niet boos op haar toekomstige opvolgers, verenigd in het elitaire Vindicat. Jongens en meisjes met talent en ambitie maar die eerst traditiegetrouw nog even met middeleeuws vermaak veel belastinggeld verbrassen.

Kortom, er zijn verschillende leefwerelden. In de ene wordt rijkdom aanbeden en in de ander heerst toch, jawel, veel boosheid. Enfin, gezien de historie zouden ze bij de PvdA en Vara daar veel van moeten weten en voor redacties van Talkshows is dat ook goed om te weten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Advertenties

2 gedachtes over “Werelden van verschil

  1. Beste Jan,

    Tegenwoordig bestaat de elite niet meer louter uit ‘hogeropgeleiden’. Ook zitten er nu in die groep ‘hogeropgeleiden’ sinds het einde van jaren ’60 veel goed opgeleide mensen uit de lagere sociale klassen die tussen wal en schip leven. Voor veel van die ‘helden’ uit de arbeidersklasse is hun studie meer een vloek dan een zegen geweest. Die ‘echte’ bevoorrechte elite blijkt onaantastbaar; als we naar de vermogensverdeling in Nederland kijken, dan was in 2009 al 60% van het totale vermogen in handen van een kleine groep van 10% van de bevolking en die verdeling is de laatste jaren alleen maar schever geworden! Uiteraard zal die elite er alles aan doen om het bezit te behouden en te vergroten door veranderingen tegen te houden. Ik zou wel eens willen weten wie die elite is en het zou me niet verbazen als dit dezelfde telgen zijn uit de families die 100 of 200 jaar geleden al de scepter zwaaiden.

    Groet, Richard

  2. Hoi Richard,

    Bedankt voor je reactie. Ben het eens met je opmerking over de groep van huidig hogeropgeleiden. Maar wat bedoel je eigenlijk met die hoogopgeleide mensen die tussen wal en schip leven? En dan bedoel ik de opmerking van: “meer vloek dan zegen”. Ook je opmerking over de tegenstelling arm en rijk snijdt hout. Daar heb ik ook al eens mijn licht over laten schijnen.

    Groet, Jan

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s