Het bestaan en PvdA


Door: Jan Wijma

Voor vele PvdA leden en kiezers is de Tweede Kamer verkiezingsuitslag toch beroerd aangekomen. Als het gaat om de bijdrage van de ‘zondigen’ aan dit drama dan lijken zij er weinig woorden aan vuil te willen maken. De verantwoordelijke politici komen dikwijls niet verder dan op te merken dat de afrekening niets anders kan zijn dan een resultaat van miskenning. Het wordt nog net niet gezegd maar de dienaars van het volk en andere bestuurders vinden de kiezer toch een beetje dom. Naar de mening van deze bestuurders waren vele kiezers al snel vergeten dat we de ergste crisis sinds 1929 doormaakten en dankzij hun besluiten het land weer op orde is gebracht. Ook worden kiezers niet vrijgepleit omdat zij te gemakkelijk voorbij zijn gegaan aan de tomeloze inzet van de PvdA in het kabinet. Gezien het krampachtige verweer en de arrogantie moet een mea culpa van de PvdA elite wel uitgesloten worden. En men behoeft zich ook niet voor te stellen dat met de weinige bevlogenheid een nieuw elan gaat ontstaan binnen de PvdA. Gespeend van enig inlevingsvermogen hebben de boekhouders zich jaren weten te bewijzen. Raar en ongeloofwaardig zou het zijn wanneer de inmiddels kleine partij te vaak appelleert aan rechtvaardigheid.

Let wel: er is met de filosofie van de sociaaldemocratie niets mis. Echter, de problemen doen zich voor wanneer zogenaamde volgelingen gaan regeren en wel vanwege een geringe standvastigheid neoliberaal beleid presenteren. Een van de oorzaken van die inconsistentie binnen de ‘arbeiderspartij’ lijkt mij de liefdevolle kruisbestuiving met de aanbidders van het liberale gedachtegoed. Die innigheid met de minnaars van de vrije marktwerking lijkt de PvdA meer schade toe brengen dan goed te doen. Want laten we wel zijn: ‘de roos van de sociaaldemocratie is al aardig verbleekt’. Omdat het proces van afsterven ook in kleine stapjes verloopt lijken velen dat nog niet eens op te merken.

Na de Tweede Wereldoorlog was er sprake van langdurige armoede en stemde een beetje arbeider toch op de PvdA. Het parool was toen solidariteit en werk. Jaren later kende Nederland dan een verzorgingsstaat met toenemende welvaart. Er daagde zelfs meer, namelijk: ‘bezitsvorming’. De menselijke deugd – het streven naar ontplooiing en succes – ontaardde al gauw in een hebzucht die zich moeilijk liet beteugelen. Het hebben van eigendom sprak de kinderen van amper gewaardeerde handarbeiders best aan. Het ging nog verder want veel van de inmiddels welgestelde nazaten ergeren zich groen en geel aan al die afdrachten naar de overheid. Feitelijk kan men stellen dat door de armoede te hebben overwonnen en vrije marktwerking te aanbidden de PvdA aan eigen succes ten onder lijkt te gaan. Overbodig lijkt zij geworden! Toch niet, want behalve een nieuwe lange economische golf dient er zich nog meer aan. Heeft de PvdA zich ooit bewezen door het maken van sociale wetgeving – en voorzieningen nu blijft haar de strijd aan te gaan tegen een voortschrijdende ongelijkheid. Dat is niet even een tussendoortje, nee, het is een haast onmogelijke klus voor een kleine partij. En waar vind je nog bevlogen en eerlijke leiders die een dam kunnen op werpen tegen de kloof van ‘arm en rijk’? Ooit beschikte de PvdA over visionairs die aan dit profiel voldeden en voorop gingen in de strijd maar nu heerst er bij de PvdA weinig hartstocht en een gebrek aan inzicht. De armoede in de vorige eeuw was voor de arbeiders nog te dragen maar de sociale ongelijkheid en een tweespalt van arm en rijk zullen dat beslist niet zijn. Zelfs de uitwassen van marktwerking, privatisering, deregulering en financialisering zullen zich als rechtmatigheid willen laten gelden terwijl ze de facto een tegenstelling zijn van het fatsoen. Eigenlijk valt ook niet te begrijpen dat in sociaal democratische kring er zoveel meegaandheid heeft bestaan voor theorieën die uiteindelijk gaan leiden tot sociale rampen.

Het geeft mensen toch ook geen vertrouwen, neen, zelfs een heel naar gevoel, wanneer zij met weinig zekerheden garant moeten staan voor de roekeloosheid van een bestuurlijke en politieke elite. Het geeft toch geen pas wanneer banken zijn behoed voor het omvallen en vervolgens de berooide burgers wordt wijs gemaakt dat het land weer op orde is. We weten toch dat Nederland een rijk land is, zelfs de trouwste bezoekers van voedselbanken kunnen daar niet omheen. Maar de ontkenning dat met de verdeling van al dat profijt iets mis gaat wekt woede. Het is toch niet raar dat mensen de waardigheid van een nul of flexbaan niet aanspreekt. De moedeloosheid zal vele vijftigplussers vaak op de sofa doen belanden. Boosheid bij gepensioneerden wordt toch opgewekt wanneer zij afgeschilderd worden als rijke profiteurs. Velen van hen zijn mantel – of kinderverzorgster en weten niet anders dan zuinig om te gaan met ver achtergebleven en karige inkomsten. Deze oudjes draaien op voor de vrees van jongeren die menen naast een groot pensioen te grijpen. En wat moet het vele mensen wel niet een rot gevoel geven om met een prachtig middeninkomen de huur niet te kunnen betalen. Raar is het toch als door de Brexit Londense banken naar Amsterdam komen en de gewone Amsterdammers naar Purmerend en Lelystad moeten afreizen. De ‘participatiemaatschappij’, ja, dan gaan mijn gedachten uit naar het gezegde: ‘gooi nooit je oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt’. Het is een hoofdstuk apart evenwel met veel verdriet. Even niet hier.

Kortom, er moet een einde komen aan deregulering en daarnaast gewerkt worden aan fatsoenlijke regelgeving. Het bestaat mijn inziens niet dat stelsels die tegenstellingen en verrijking mogelijk maken een duurzaam karakter kunnen hebben. Als veel marktwerking zich ongecontroleerd kan manifesteren, stelsels en systemen in kunnen spelen op de meest perverse prikkels, het economisch – financieel systeem ongewijzigd blijft domineren en controle mechanismen er niet meer toe doen, dan koersen we binnen afzienbare termijn opnieuw af op een nieuwe crisis. Het is daarom jammer dat de PvdA zich zo klein heeft laten maken.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s