Denken en Doen

Door: Tom van Doormaal

De wereld draait door, in dubbele betekenis. Hoe kon de rel rond het voorzitterschap zo snel uit het spoor lopen? Arib was er helder over en Kuiken eigenlijk ook. Misschien was de inzet vooral de loopbaan van Vera Bergkamp te breken en dat zou kunnen lukken.

Het probleem blijft wel dat het weer een rel over niks is, terwijl het zou moeten gaan over de serieuze zaken waar de politiek mee te maken heeft. Dat houdt me bezig: waar is de plek, in de politiek en in de partij, waar we iets meer op afstand discussiëren van de alledaagse opportuniteit, zonder te belanden in de wetenschappelijke distantie van onderzoeksbureaus?

Kuiken schreef een aardige brief en wilde in de komende ledenraad “om elkaar heen staan”, maar moeten we niet beter analyseren in welk mes we nu weer gelopen zijn en waarom we zo onhandig zijn dat ons dat gebeurt? Ik probeer dat vaker in deze kolom, maar ik moet wel doen alsof ik een enthousiaste lezerskring heb. Waarover zou ik wat meer debat willen van en tussen de slimme leden die onze partij nog rijk is?

Inflatie

We zijn heel goed in redeneringen over koopkracht, de waarde van geld en de werkgelegenheid. Het is het macro-economische denken van Keynes, waarin de centrale bankiers de rente verhogen om de economie af te koelen en verlagen om hem aan te jagen. Het is alleen wel een theorie, waarover je moet nadenken.

Wat nieuw en bijzonder is, is de krapte op de arbeidsmarkt, de uitstekende winstcijfers van veel bedrijven en de florerende economie; dat lijkt iets om voorzichtig mee om te gaan in het licht van de uitdagingen, die ons wachten. Tegelijk zien we de bankpresident Klaas Knot al weer speculeren op hogere rente en de vakorganisaties op stakingen en op automatische prijscompensatie. Dat is een beetje erg standaard.

Robert Reich heeft in de V.S. de discussie geopend over de bedrijfswinsten als aanjager van de inflatie. Bij ons zien we dat een beetje gespiegeld in de manier waarop de geprivatiseerde ondernemers bereid zijn te overleggen over koopkrachtbehoud.

Maar wat vindt de Partij van de Arbeid hiervan?

Toetsen van wetten aan de Grondwet

Ruim een jaar geleden vroeg een meerderheid van het parlement, aangevoerd door Anne Kuik van het CDA, om de uitwerking van grondwettelijke toetsing ter hand te nemen. In de motie ging het om de vertrouwensbreuk tussen overheid en burger, om een kaderwet over onafhankelijk toezicht, om concrete voorstellen voor een nieuw sociaal contract. (Tweede Kamer, vergaderjaar 2020-2021, 28362, nr.47)

Dat is een motie, die iedereen moet lezen. Helaas staan er geen leden van onze PvdA onder. Maar voor b.v. een toetsing van toekomstige milieuverplichtingen, is dit een boeiende poging. In Duitsland is die toetsing wel mogelijk, waardoor radicaler milieubeleid mogelijk is.

De motie geeft de regering een jaar de tijd. Als regeren vooruit zien is, dan is het werk aan “concrete voorstellen voor een nieuw sociaal contract”, toch wel de moeite waard om eens een tussenrapportage te verlangen?

Ik weet niet hoe het de lezer vergaat; maar ik heb er niets over gehoord. Hirsch Ballin schrijft er over in zijn recente boek. Maar waar is b.v. onze bondgenoot Klaver? Heb ik niet goed gekeken of geluisterd? Misschien. Maar ik zou willen dat we het vaker en beter hebben over de vormgeving van onze toekomst.

Wat vindt de Partij van de Arbeid hiervan?

Individuele huursubsidie

Als oud medewerker VROM ben ik altijd geboeid door acties op bekend terrein. De individuele huursubsidie is zo’n gebied: veel onderzoek op verricht, alles bekend. Sinds enige tientallen jaren vallen de evaluaties ook positief uit: de IHS doet globaal wat hij moet doen.

En dan ineens is er weer een bericht: Hugo de Jonge vindt dat aan de IHS moet worden gesleuteld. Dat je dat op gezette tijden doet, kan ik nog verwerken. Maar dat de uitkomst weer asociaal is niet: de groepen die huursubsidie het meest nodig hebben, zullen slechter af zijn. Ik heb vrijwel nergens gelezen over boosheid van partijgenoten. Het kan geen onbezonnenheid van een druistige bewindsman zijn, want van IHS weten we echt alles.

Wat is de oorzaak dan? Misschien dat de realiteit van het huren van een dure woning en de poging om dat hanteerbaar te maken, nog steeds gescheiden realiteiten zijn? Het maakt mij tamelijk moedeloos….

Wat vindt de PvdA hiervan?

Andere onderwerpen

De andere crisissen zijn op soortgelijke wijze te bespreken: de organisatie van de herstelingrepen in Groningen, besprak ik aan het einde van mijn vorige stuk. De problematiek van de boeren, is voor Remkes. Maar de ongebreidelde productiedrift, die we van Sicco Mansholt erfden, zal op de helling moeten.

Enzovoort. Inderdaad zal de Haagse politiek meer moeten omkijken naar de thema’s op wat langere termijn, wat minder naar elkaar.

Sommige kleine fracties brengen dat wel op: de Partij voor de Dieren, Volt, de SP. Het lijkt of de personen in die fracties zich meer voelen aangetrokken tot een wat globaler debat.

Het kan ook zijn dat de Kamer voor de wat grotere fracties een opslokkende werking vervult, waardoor heel veel energie en aandacht uitgaat naar de rel van vandaag en de agenda van morgen. Je zou kunnen zeggen dat het instituut parlement dan zichzelf in de weg zit. Zo ben ik terug bij de vechtpartij tussen de vorige en de huidige Kamervoorzitter, die dit lijkt te illustreren.

Wat vindt de PvdA hiervan?

Advertentie

2 gedachtes over “Denken en Doen

  1. Dank je wel Tom,

    Het zijn weer doordenkers en uitdagingen. De vorige keer te complex, nu gooi ik een deel van mijn complexiteit terug.

    Wat te vinden van de prijsontwikkeling en de arbeidsmarkt. Twee gebieden in de economie waar het neoliberalisme van de PvdA zich heeft teruggetrokken. Eerst was het leuk dat de partners deeltijdbaantjes konden invullen. Jammer van de werklozen en de arbeidsongeschikten. De markt ging het oplossen. de mensen hoefden alleen maar de markt opgeduwd te worden. De P’wet staat weer een beetje ter discussie. Werkgelegenheidsbeleid is weg.

    Wat betreft de prijsontwikkeling. Nederland kan als handelsland en stapelmarkt flinke invloed uitoefenen. Maar dat doet ze liever niet. Door de middelpuntvliedende kracht van de markt wordt ze naar de extremen geslingerd. De hoogste inflatie van Europa. Geen duidelijk prijsbeleid. Te klein als markt, en de PvdA, te klein als partij, ook in het denken. Keynes had ook geen werkende oplossing in WOII voor de inflatie. Daar werd een pragmatische oplossing voor gevonden. Iets in lijn met Robert Reich. Het kan wel.

    De vormgeving van de toekomst. Hier in Amsterdam ervaar ik vooral veel gerommel om geen duidelijkheid te creëren. De ICT afdeling onbruikbare websites te laten installeren waardoor burgers geen toegang hebben en geen inzicht hebben in de regels die gehanteerd worden. En ambtenaren, als ze al antwoorden, hebben iets van dat moet je aan mijn collega vragen. Sociaalpolitiek Amsterdam is voor mij een verzameling corpora zonder achterbannen. Geen woningbouwverenigingen maar corporaties, geen buurthuizen maar concurrerende stichtingen, opbouwwerk is een stichting !WOON. Alles is versnipperd en er is miljoenen steun uit Den Haag om de MJOP snippers bij elkaar te houden. De ideale situatie voor een transitie? Ik betwijfel het.

    Met vriendelijk groet,

    Johan

  2. Ha Johan,
    Ja, het lijkt een neo-liberale partij geworden, maar ik val ze niet hard, alleen moet de PvdA nu wel eens een stel economen bij elkaar brengen voor een verbeterde visie op het Keynes-beleid. Ik zeg niet dat ik renteverhoging geen goede lijn vind, maar wel dat de bedrijfswinsten en het tekort aan arbeidskracht belangrijke variaties zijn op het theoretische beeld.
    De vakorganisaties hebben er ook moeite mee: ik zie wel iets in automatische prijscompensatie, want acties zijn erg verstorend als er geen mensen zijn. En Jacco Vonhof werd ineens belangenbehartiger van het groot kapitaal, terwijl hij alleen maar voor het MKB opkwam.
    En als we nu Reich volgen, lukt dat dan of gaan de ondersteunende regelingen vooral in de zakken van ondernemers verdwijnen?
    Ik zou zeggen dat dit een steviger thema is dan het gevecht rond de voorzitter en oud-voorzitter van de Tweede Kamer.
    Voor het beleid jegens de natuur kan de toetsing aan de Grondwet een zware betekenis hebben, maar ik krijg niet de indruk dat de PvdA er iets van vindt: Klaver ondertekende tenminste de motie nog.
    Je beeld over gerommel t.b.v. onduidelijkheid in Amsterdam herken ik wel, maar doet me toch ook schrikken. Hoe ver zijn we weg gerommeld van de mensen? Het accent in de Rampvlucht was duidelijk: hoe kunnen we “bestuurlijk” de problemen beheersen? Terwijl het menselijke accent volstrekt is verrommeld in vage praat over het bedienen van de markt en de consument.
    Mijn angst: dadelijk zit er een Orban-achtige populist in het Catshuis.
    gr. Tom

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.