Sociale zekerheid en sociale kwestie


Door: Tom van Doormaal

Kunnen we een nieuwe sociale zekerheid doorrekenen en vormgeven? En op welk adres in Den Haag kunnen we ons voorstel dan aanbieden? Rare vragen wellicht: maar waar is macht tot verandering gehuisvest? Ik betoog niet zo’n plek is aan te wijzen.
Progressieven zijn druk met arbeidsmarkt-ontwikkelingen en sociale zekerheid. De intensiteit van dat werk en denken lijkt te groeien. Maar waarom? Voor hen schrijf ik.

Gelijkheid in inkomens en vermogens was een halve eeuw geleden belangrijk, maar nu ontbreekt het gelijkheidsstreven van de sociaaldemocratie. Door globalisering en de machtsconcentratie bij Microsoft, Google, Apple, Amazon, e.d. lijken de grote oliemaatschappijen beginnelingen in het monopoliespel. Zijn we nog tegen economische concentraties?
Piketty c.s onderzochten de ongelijkheid, waardoor onze basiszekerheid afneemt. De vakbonden maken geen vuist meer, de economie fragmenteert in losse prestaties en diensten, de vaste baan en het vaste contract verdwijnt. Wilkinson en Pickett tonen aan dat de economische ongelijkheid negatief uitpakt voor iedereen.
Er gaat ook veel goed in de wereld, want de honger en de armoede zijn gedaald, het algemene welvaartspeil is gestegen. In hoeverre dat verbonden is met het uitwonen van de aarde en hoe dat te corrigeren, is nu onderwerp van verwoed debat.

Wat te doen?
Helpt het verminderen van CO-2 uitstoot tegen de opmerkelijke opwarming van de aarde? Kan het management van de verzorgingsstaat, denk aan Belastingdienst, UWV, SVB, etc., worden verbeterd door betere toerusting van ICT? Kan de krimp van de middenklasse en de groeiende ongelijkheid worden gekeerd met een onvoorwaardelijk basisinkomen voor iedereen?
Lees verder

Advertenties

Politieke psychologie en Frans Timmermans

 

Door: Tom van Doormaal

De Europese kiezer sprak, maar wat zei die? De geleerde experts spreken over verbrokkeling van het politieke landschap. Dat kon Vincent Bijlo ook wel zien. Maar waardoor komt die verbrokkeling dan? De politicus moet de vraag beantwoorden in wat voor wereld we eigenlijk leven. Dan komt het bestuurlijke probleem: hoe geven we de gewenste vorm aan die wereld..?

De welvaart is geschaad door de hebzucht in de financiële wereld die tot de crisis van 2008 leidde, maar links profiteert daar niet van. Het herstel van de economie verdrijft de frustratie over de immense verliezen door de crisis. Andere problemen, b.v. rond migratie, dienen zich aan. De problemen rond migratie doen zich voor in het westen, maar in de landen van het oude Oost-Europa, waar weinig migranten worden opgenomen, is het een bron van paniek.

Koppelen van deze verschijnselen aan de positie van Frans Timmermans, levert meer verrassingen op: nationaal lijkt de PvdA op te leven en de steun voor Frans lijkt groot. Dat valt op, omdat internationaal van een sociaaldemocratische revival toch moeilijk te spreken valt.

Internationaal was Timmermans populair in sommige landen, maar niet in Oost Europa, waar zijn democratische zendingsdrang het slecht deed. Wonderlijk is het compromis van de Europese achterkamers. Kan Ursula von der Leyen in de schaduw van Frans Timmermans de EU aanvoeren? Ik heb mijn twijfels.
Lees verder

Lodewijk Asscher en het basisinkomen

Door: Tom van Doormaal

Aantekeningen bij meningen

Sommige meningen zijn meer van belang dan andere. Aandacht voor die van Asscher is zinvol, omdat hij als minister geschiedenis heeft, maar ook omdat hij als aanvoerder van sociaaldemocratisch denken belangrijk is in de ontwikkeling van coalities voor praktische vernieuwing.
In een kamerdiscussie over onderzoek naar het basisinkomen, wees Minister Asscher op de programma doorrekening van het CPB voor de verkiezingen van 2017. De partij van Norbert Klein had het basisinkomen in het programma opgenomen, dus het CPB kon onder een vergelijking met de programma’s van andere partijen niet uit.

Deze doorrekening toonde voldoende aan dat het onvoorwaardelijk basisinkomen geen begaanbare weg was, meende de minister en de Tweede Kamer volgde hem daar in, met een grote meerderheid. Tot dusver is het de politieke reden om niets te onderzoeken. Dat valt te betreuren: wat het CPB deed was een programvergelijking, niet een diepgravende studie.

In zijn boek “Opstaan in het Lloyd Hotel” geeft Lodewijk Asscher zijn redenering over het basisinkomen. (p.184-185) Hij noemt het een “sympathieke gedachte, die in de praktijk onsympathiek kan uitpakken”. Ik volg zijn drie bezwaren.
Lees verder

Het concept-pensioenakkoord gewikt en gewogen


Door: Gerard Bosman

Het concept-pensioenakkoord roept veel emoties op bij voor- en tegenstanders. Er staat dan ook veel op het spel. Het gaat over veel geld, diverse grote belangen en over visies op de verzorgingsstaat. Helaas wordt er door voor- en tegenstanders in het debat over het concept-pensioenakkoord ook veel onzin verkocht. Het is ook een complexe materie, en veel mensen hebben zich er weinig in verdiept, wat hen niet hindert om wel allerlei beweringen te doen. En natuurlijk wordt er ook bewust gemanipuleerd met informatie, in een poging stemmers bij de FNV te overtuigen. Ik doe een poging wat duidelijkheid te verschaffen, weeg de voor- en nadelen, denk ook na over mogelijke alternatieven, en kom uiteindelijk tot een oordeel. En ik verklap hier al dat ik, alles afwegende, tegen zal stemmen.

Het concept-akkoord gaat over twee hoofdonderwerpen, de AOW-leeftijdsgrens en het pensioenstelsel. Daarnaast zijn ook afspraken gemaakt over een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp-ers en is in de financiering een bezuiniging voorzien op de fiscale subsidies aan werkgevers voor lage inkomens. De laatste twee elementen blijven in deze analyse buiten beschouwing. Het zijn m.i. wel de twee beste onderdelen van het hele concept-akkoord, maar gaan niet over pensioenen of de oudedagsvoorziening.

Lees verder

Uitnodiging: Eerlijk werk in Europa

Linksom! organiseert samen met Agnes Jongerius, de werkgroep Europa van de PvdA Zuid-Holland en de afdeling PvdA-Rotterdam op zaterdag 11 mei a.s. van 19.30 – 21.00 een publieksbijeenkomst over Werk & Europa.

Een debat over Werk & Inkomen. Nieuwe ideeën, voorstellen voor een Europees verbod op nul-urencontracten en payroll-contracten. Een minimumtarief, AOV en pensioen voor zzp-ers.

Iedereen is welkom. Doe mee en strijd samen voor eerlijk werk voor iedereen!

De bijeenkomst wordt gevolgd door een Europese verkiezingstour van Agnes met PvdA-ers door nachtelijk Rotterdam. Bezoek en luister naar de mensen die slechte nachtarbeid verrichten in Rotterdam. Samen geven wij deze mensen een gezicht.

Zaterdag 11 mei 2019, 19.30 – 21.00, PvdA kantoor Rotterdam, Willem Smalthof 95, 3031 NM Rotterdam.

Marktinterventie door het Rijk

Door: Tom van Doormaal

Bestuurders bepalen de richting, ambtenaren geven er instrumenten en uitvoering bij. Daarom leek het artikel in ESB van Maarten Camps interessant: “sturen op economische groei” is de titel, maar zijn ambitie om invloed van de woningbouw op conjunctuurschommelingen te dempen sprak aan.

Henk Nijboer pleitte onlangs voor meer regie van het Rijk in de woningbouw. Daarover heb ik mijn beleefde twijfels uitgesproken. Maar Maarten Camps’ denkbeelden sluiten aan bij wat Henk Nijboer eerder opperde. Zijn argumentatie helpt evenwel maar weinig.

Camps wil geen procyclisch beleid, minder volatiliteit in de vraag en continuïteit in de bouw. Daar lijkt me weinig op tegen.

Hij doet vier beleidssuggesties: hypotheekrenteaftrek sneller afbouwen, een bouwfonds, de grondwinsten apart zetten, stabiliserend woningmarktbeleid.
Lees verder